Year 2019, Volume 36 , Issue 1, Pages 73 - 78 2019-05-31

Türkiye’de yetiştirilen nohut çeşit ve hatlarının mineral madde içeriklerinin belirlenmesi
Determination of mineral content of chickpea varieties and lines grown in Turkey

Özge Doğanay ERBAŞ KÖSE [1] , Zeki MUT [2]


Nohut dünyanın birçok ülkesinde yetiştirilen iyi bir karbonhidrat ve protein kaynağıdır. Bu çalışmada, Yozgat koşullarında yetiştirilen 25 nohut hat ve çeşidinin mineral madde içeriği belirlenmiştir. Deneme tesadüf blokları deneme desenine göre 2011 yılında üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Yapılan varyans analizi sonucunda incelenen elementler bakımından çeşitler arasında istatistiki olarak önemli farklar belirlenmiştir. Çeşitlerin ortalama potasyum (K) içeriği 7314.3-9980.1 mg kg-1, fosfor (P) içeriği 1969.9-3705.3 mg kg-1, kükürt (S) içeriği 1417.2-2224.6 mg kg-1, kalsiyum (Ca) içeriği 963.1-1908.4 mg kg-1, magnezyum (Mg) içeriği 844.2-1267.2 mg kg-1, sodyum (Na) içeriği 403.2-1027.2 mg kg-1, çinko (Zn) içeriği 14.2- 23.8 mg kg-1, demir (Fe) içeriği 37.5-79.1 mg kg-1, bor (B) içeriği 7.1-12.9 mg kg-1, mangan (Mn) içeriği 10.9-23.2 mg kg-1ve bakır (Cu) içeriği 5.58-8.22 mg kg-1 arasında değişmiştir. Çalışmada, Gökçe ve 63-C genotipleri incelenen bütün mineral maddeler bakımından ortalamanın üstünde değerlere sahip olmuştur. Ayrıca korelasyon analizine göre potasyum ile kükürt hariç diğer tüm elementler arasında istatistiki olarak önemli ve pozitif ilişki belirlenmiştir.

Chickpea is a good source of carbohydrates and proteins grown in many countries of the world. In this study, the mineral content of 25 chickpea cultivars grown under Yozgat conditions were determined. The experiment was carried out in randomized complete block design with three replications in 2011 year. As a result of analysis of variance, significant differences have been determined among the varieties in terms of all the properties examined. Potassium (K) content of the varieties varied between 7314.3-9980.1 mg kg-1, phosphorus (P) contents between 1969.9-3705.3 mg kg-1, sulfur (S) contents between 1417.2-2224.6 mg kg-1, calcium (Ca) contents between 963.1-1908.4 mg kg-1, magnesium (Mg) contents between 844.2-1267.2 mg kg-1, sodium (Na) contents between 403.2-1027.2 mg kg-1, zinc (Zn) contents between 14.2-23.8 mg kg-1, iron (Fe) contents between 37.5-79.1 mg kg-1, boron (B) contents between 7.1-12.9 mg kg-1, manganese (Mn) contents between 10.9 to 23.2 mg kg-1 and copper (Cu) contents between 5.58-8.22 mg kg-1. Gökçe and 63-C genotypes had values above average for all mineral contents examined. In addition, according to correlation analysis, a statistically significant and positive relationship was determined between all elements except potassium and sulfur.

  • Akçin, A. (1998). Yemeklik Dane Baklagiller. Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları, No:8.
  • Alajaji, S. A., & El-Adawy, T. (2006). Nutritional composition of chickpea (Cicer arietinum L.) as affected by microwave cooking and other traditional cooking methods. Journal of Food Composition and Analysis, 19(8):806-812.
  • Arab, E.A.A., Helmy, I.M.F., & Bareh, G.F. (2010). Nutritional evaluation and functional properties of chickpea (Cicer arietinum L.) flour and the improvement of spaghetti produced from its. Journal of American Science, 6(10): 1055-1072.
  • Bailey, R.L., West Jr, K.P., & Black, R.E. (2015). The epidemiology of global micronutrient deficiencies. Annals of Nutrition and Metabolism, 66(2):22-33.
  • Bayrak, H., & Önder, M. (2017). Konya ekolojisinde tarımı yapılan yerel nohut popülasyonları ve çeşitlerinin (Cicer arietinum L.) tarımsal, teknolojik ve besinsel karakterlerinin belirlenmesi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 26 (Özel Sayı):52−61.
  • Benoist, B., McLean, E., Egll, I., & Cogswell, M. (2008). Worldwide Prevalence of Anaemia 1993–2005, WHO Global Database on Anaemia, WHO Press, Geneva, Switzerland.
  • Bueckert, R. A., Thavarajah, P., & Pritchard, J. (2011). Phytic acid and mineral micronutrients in field-grown chickpea (Cicer arietinum L.) cultivars from Western Canada. European Food Research and Technology, 233(2):203-212.
  • Canci, H., & C. Toker. (2009). Evaluation of yield criteria for drought and heat resistance in chickpea (Cicer arietinum L.). Journal of Agronomy and Crop Science, 195(1):47–54.
  • Chillo, S., Laverse, J., Falcone, P. M., Protopapa, A., & Del Nobile. (2008). Influence of the addition of buckwheat flour and durum wheat bran on spaghetti quality. Journal of Cereal Science, 47(2):144-152.
  • FAO, (2016). FAO Production Yearbook. Food and Agriculture Organization of United Nations, Rome. http://www.faostat.fao.org/. Erişim tarihi: 12 Aralık 2018].
  • Kaya, M., Kan, A., Yilmaz, A., Karaman, R., & Sener, A. (2018). The fatty acid and mineral compositions of different chickpea cultivars cultivated. Fresenius Environmental Bulletin, 27(2):1240-1247.
  • Miller, D.D., & Welch, R.M. (2013). Food system strategies for preventing micronutrient malnutrition, Food Policy, 42:115-128.
  • SAS, (1998). INC SAS/STAT users’ guide release 7.0, Cary, NC, USA.
  • TÜİK, (2017). Türkiye İstatistik Kurumu. Bitkisel üretim istatistikleri. https://biruni.tuik.gov.tr /medas/?kn=92&locale=tr. Erişim tarihi: 18 Aralık 2018].
  • Vandemark, G. J., Grusak, M. A., & Mc Gee, R. J. (2018). Mineral concentrations of chickpea and lentil cultivars and breeding lines grown in the U.S. Pacific Northwest. The Crop Journal, 6(3):253-262.
Primary Language tr
Subjects Science
Journal Section Research Articles
Authors

Orcid: 0000-0003-0429-3325
Author: Özge Doğanay ERBAŞ KÖSE (Primary Author)
Institution: BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT VE DOĞA BİLİMLERİ FAKÜLTESİ, TARLA BİTKİLERİ BÖLÜMÜ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0002-1465-3630
Author: Zeki MUT
Institution: BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT VE DOĞA BİLİMLERİ FAKÜLTESİ, TARLA BİTKİLERİ BÖLÜMÜ
Country: Turkey


Dates

Publication Date : May 31, 2019

Bibtex @research article { derim516765, journal = {Derim}, issn = {1300-3496}, eissn = {2149-2182}, address = {}, publisher = {Batı Akdeniz Agricultural Research Institute}, year = {2019}, volume = {36}, pages = {73 - 78}, doi = {10.16882/derim.2019.516765}, title = {Türkiye’de yetiştirilen nohut çeşit ve hatlarının mineral madde içeriklerinin belirlenmesi}, key = {cite}, author = {ERBAŞ KÖSE, Özge Doğanay and MUT, Zeki} }
APA ERBAŞ KÖSE, Ö , MUT, Z . (2019). Türkiye’de yetiştirilen nohut çeşit ve hatlarının mineral madde içeriklerinin belirlenmesi. Derim , 36 (1) , 73-78 . DOI: 10.16882/derim.2019.516765
MLA ERBAŞ KÖSE, Ö , MUT, Z . "Türkiye’de yetiştirilen nohut çeşit ve hatlarının mineral madde içeriklerinin belirlenmesi". Derim 36 (2019 ): 73-78 <http://www.derim.com.tr/en/issue/43347/516765>
Chicago ERBAŞ KÖSE, Ö , MUT, Z . "Türkiye’de yetiştirilen nohut çeşit ve hatlarının mineral madde içeriklerinin belirlenmesi". Derim 36 (2019 ): 73-78
RIS TY - JOUR T1 - Türkiye’de yetiştirilen nohut çeşit ve hatlarının mineral madde içeriklerinin belirlenmesi AU - Özge Doğanay ERBAŞ KÖSE , Zeki MUT Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.16882/derim.2019.516765 DO - 10.16882/derim.2019.516765 T2 - Derim JF - Journal JO - JOR SP - 73 EP - 78 VL - 36 IS - 1 SN - 1300-3496-2149-2182 M3 - doi: 10.16882/derim.2019.516765 UR - https://doi.org/10.16882/derim.2019.516765 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Derim Türkiye’de yetiştirilen nohut çeşit ve hatlarının mineral madde içeriklerinin belirlenmesi %A Özge Doğanay ERBAŞ KÖSE , Zeki MUT %T Türkiye’de yetiştirilen nohut çeşit ve hatlarının mineral madde içeriklerinin belirlenmesi %D 2019 %J Derim %P 1300-3496-2149-2182 %V 36 %N 1 %R doi: 10.16882/derim.2019.516765 %U 10.16882/derim.2019.516765
ISNAD ERBAŞ KÖSE, Özge Doğanay , MUT, Zeki . "Türkiye’de yetiştirilen nohut çeşit ve hatlarının mineral madde içeriklerinin belirlenmesi". Derim 36 / 1 (May 2019): 73-78 . https://doi.org/10.16882/derim.2019.516765
AMA ERBAŞ KÖSE Ö , MUT Z . Türkiye’de yetiştirilen nohut çeşit ve hatlarının mineral madde içeriklerinin belirlenmesi. DERİM. 2019; 36(1): 73-78.
Vancouver ERBAŞ KÖSE Ö , MUT Z . Türkiye’de yetiştirilen nohut çeşit ve hatlarının mineral madde içeriklerinin belirlenmesi. Derim. 2019; 36(1): 78-73.